มูลนิธิเจแปน ไพรซ์ ประกาศเกียรติคุณ 3 นักวิทยาศาสตร์ผู้คว้ารางวัลประจำปี 2569

เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2569 มูลนิธิเจแปน ไพรซ์ (Japan Prize Foundation) ได้ประกาศรายชื่อผู้คว้ารางวัลอันทรงเกียรติประจำปี 2569 อย่างเป็นทางการ โดยในสาขาอิเล็กทรอนิกส์ สารสนเทศ และการสื่อสาร ผู้ได้รับรางวัลคือ ศ.ซินเธีย ดเวิร์ก (Cynthia Dwork) จากสหรัฐอเมริกา จากผลงานการอุทิศตนเพื่อวางรากฐานทางจริยธรรมให้แก่สังคมดิจิทัล โดยเฉพาะการพัฒนาเทคนิคการปกป้องความเป็นส่วนตัว (differential privacy) และการสร้างความเที่ยงธรรมในระบบสารสนเทศ ส่วนในสาขาชีววิทยาศาสตร์ ผู้ได้รับรางวัลร่วมกันคือ ศ.ชิซึโอะ อากิระ (Shizuo Akira) จากญี่ปุ่น และ ศ.จื้อเจียน “เจมส์” เฉิน (Zhijian “James” Chen) จากสหรัฐอเมริกา จากความสำเร็จในการค้นพบกลไกการตรวจจับกรดนิวคลีอิกของระบบภูมิคุ้มกันที่มีมาแต่กำเนิด

กระบวนการคัดเลือกผู้ชนะในปีนี้มีความเข้มข้นอย่างยิ่ง โดยทางมูลนิธิฯ ได้เชิญนักวิทยาศาสตร์และวิศวกรชั้นนำกว่า 16,000 คนทั่วโลกร่วมเสนอชื่อ ซึ่งมีผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลรวมทั้งสิ้น 292 ราย แบ่งเป็น 107 รายในสาขาอิเล็กทรอนิกส์ฯ และ 185 รายในสาขาชีววิทยาศาสตร์ ก่อนจะพิจารณาคัดเลือกผู้ที่มีผลงานโดดเด่นที่สุดเพื่อรับประกาศนียบัตร เหรียญรางวัล และเงินรางวัลตามลำดับ

สำหรับรางวัลเจแปน ไพรซ์ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2524 ตามเจตนารมณ์ของรัฐบาลญี่ปุ่นที่มุ่งหวังให้เป็นรางวัลระดับนานาชาติที่เชิดชูความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และได้รับการรับรองจากสำนักงานคณะรัฐมนตรีในปี 2526 รางวัลนี้มอบให้แก่นักวิจัยทั่วโลกที่มีผลงานสร้างสรรค์และเป็นประโยชน์ต่อมวลมนุษยชาติ ทั้งในด้านความก้าวหน้าทางวิชาการและการส่งเสริมสันติภาพ โดยในแต่ละปีจะกำหนดสองสาขาที่สอดคล้องกับแนวโน้มการพัฒนาในปัจจุบัน ทั้งนี้ พิธีมอบรางวัลถือเป็นวาระสำคัญที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระจักรพรรดิและสมเด็จพระจักรพรรดินีเสด็จพระราชดำเนินมาร่วมงาน พร้อมด้วยคณะผู้บริหารระดับสูงจากภาครัฐและตัวแทนจากหลากหลายภาคส่วน ผู้ที่สนใจสามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ https://www.japanprize.jp/en/index.html