เจิ้งโจวมาราธอนชู “แซ่จีน” เชื่อมโยงนักวิ่งกับรากเหง้าและอารยธรรมกว่า 3,000 ปี

ท่ามกลางการแข่งขันมาราธอนหลายร้อยรายการที่จัดขึ้นทั่วประเทศจีนในแต่ละปี เจิ้งโจวมาราธอน (Zhengzhou Marathon) สร้างเอกลักษณ์ด้วยการผสานกีฬาเข้ากับมรดกทางวัฒนธรรม ตั้งแต่บทกวีจีนและศิลปะการต่อสู้ ไปจนถึงวัฒนธรรมแซ่ที่เชื่อมโยงผู้คนเข้ากับประวัติครอบครัวและถิ่นกำเนิดของบรรพบุรุษ

การแข่งขันเจิ้งโจวมาราธอน 2026 จัดขึ้นเมื่อวันที่ 18 ตุลาคมที่ผ่านมา ณ นครเจิ้งโจว เมืองเอกของมณฑลเหอหนาน ทางตอนกลางของจีน โดยนำองค์ประกอบทางวัฒนธรรมท้องถิ่น 4 ประการ ได้แก่ บทกวี แซ่จีน งิ้วเหอหนาน และกังฟู มาผสานเข้ากับกิจกรรมตลอดงาน เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้สัมผัสวัฒนธรรมจีนควบคู่ไปกับการแข่งขันระยะทาง 42.195 กิโลเมตร

หนึ่งในแนวคิดที่โดดเด่นของงานคือ “มาราธอนแซ่จีน” (Surname Marathon) ซึ่งเริ่มส่งเสริมมาตั้งแต่การแข่งขันครั้งแรกในปี 2018 โดยอาศัยรากฐานทางวัฒนธรรมของมณฑลเหอหนาน ซึ่งเป็นถิ่นฐานบรรพบุรุษของครอบครัวชาวจีนจำนวนมาก และเป็นแหล่งกำเนิดของแซ่จีนหลากหลายสกุล

เกอ เซียงอวี่ (Ge Xiangyu) นักวิ่งที่เข้าเส้นชัยพร้อมถือธงประจำแซ่ของตนเอง กล่าวว่า สำหรับนักวิ่งชาวจีน แซ่สะท้อนประวัติครอบครัว ถิ่นกำเนิดของบรรพบุรุษ และความผูกพันกับรากเหง้าของตนเอง ส่วนผู้เข้าร่วมจากต่างประเทศสามารถใช้ประสบการณ์นี้เป็นโอกาสเรียนรู้วัฒนธรรมจีน โดยแซ่เพียงหนึ่งสกุลอาจเชื่อมโยงกับเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่สืบทอดมายาวนานหลายศตวรรษ

ความหมายของแซ่ยังปรากฏอยู่บนเหรียญรางวัล ซึ่งนักวิ่งสามารถปรับแต่งด้วยสติกเกอร์แม่เหล็กที่มีแซ่ของตนเอง ทำให้เหรียญที่ได้รับมีความเฉพาะตัวมากกว่าของที่ระลึกจากการแข่งขันทั่วไป

นอกจากวัฒนธรรมแซ่แล้ว บทกวียังเป็นอีกองค์ประกอบที่สร้างสีสันให้กับการแข่งขันปีนี้ ภายในงานคาร์นิวัลก่อนการแข่งขันมีพื้นที่ “ระเบียงบทกวี” จัดแสดงผลงานวรรณกรรมจีนที่มีชื่อเสียง เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้อ่านบทกวีและถ่ายภาพเป็นที่ระลึก

ถัง เถา (Tang Tao) นักวิ่งวัย 35 ปีจากเจิ้งโจว ซึ่งเข้าร่วมการแข่งขันเป็นครั้งที่ 6 ติดต่อกัน กล่าวว่า การนำบทกวีมาผสานกับมาราธอนเป็นสิ่งที่สร้างความประทับใจให้เขาอย่างมาก ขณะที่จง-เมย์ เออร์บอนยา (Jong-May Urbonya) อินฟลูเอนเซอร์ด้านวัฒนธรรมชาวอเมริกัน ผู้มีผู้ติดตามบนโลกออนไลน์เกือบ 500,000 คน และมักนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับชุดฮั่นฝูและประเพณีจีน มองว่าจิตวิญญาณแห่งความมุ่งมั่นและไม่ย่อท้อที่ปรากฏในบทกวี สอดคล้องกับคุณสมบัติที่นักวิ่งมาราธอนต้องมี

จ้าว เหิงคัง (Zhao Hengkang) ผู้อำนวยการสำนักกีฬานครเจิ้งโจว กล่าวว่า การนำองค์ประกอบทางวัฒนธรรมทั้ง 4 ด้านมาผสานเข้ากับการแข่งขันเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางที่ผู้จัดใช้สร้างประสบการณ์ให้กับนักวิ่ง โดยมีเป้าหมายให้เจิ้งโจวมาราธอนไม่เป็นเพียงการแข่งขันกีฬาสำหรับนักวิ่ง 25,000 คน แต่ยังเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้ดื่มด่ำกับวัฒนธรรมจีนดั้งเดิม

นครเจิ้งโจวมีประวัติศาสตร์เชื่อมโยงกับจุดกำเนิดของอารยธรรมจีน โดยกำแพงเมืองโบราณสมัยราชวงศ์ซางที่มีอายุประมาณ 3,600 ปีตั้งอยู่ใจกลางเมือง สะท้อนให้เห็นถึงมรดกทางประวัติศาสตร์ที่ยังคงปรากฏอยู่ท่ามกลางวิถีชีวิตร่วมสมัย

การผสานวัฒนธรรมแซ่ บทกวี และศิลปะท้องถิ่นเข้ากับการแข่งขัน จึงทำให้เจิ้งโจวมาราธอนนำเสนอประสบการณ์ที่ครอบคลุมมากกว่าการวิ่งเพื่อเข้าเส้นชัย โดยเปิดพื้นที่ให้นักวิ่งได้เรียนรู้เรื่องราวของเมืองและเชื่อมโยงกับรากฐานทางวัฒนธรรมของจีนไปพร้อมกัน